De Waterlelie. De Goudspinsters

Eens, in een groot woud, woonde er een oude vrouw met drie maagden. Zij waren alle drie mooi, maar de jongste was de schoonste. Hun hut was geheel door bomen verborgen, en niemand zag hun schoonheid dan de zon overdag, en de maan 's nachts, en de ogen van de sterren.

De oude vrouw hield de meisjes hard aan het werk, van 's morgens tot 's avonds, om goudvlas tot garen te spinnen, en wanneer de ene spinrok leeg was, werd hun een andere gegeven, zodat ze geen rust hadden. De draad moest fijn en gelijkmatig zijn, en wanneer hij klaar was, werd hij door de oude vrouw in een geheime kamer opgesloten, die twee- of driemaal elke zomer een reis maakte.

Voor zij vertrok, gaf zij werk voor elke dag van haar afwezigheid, en keerde altijd 's nachts terug, zodat de meisjes nooit zagen wat zij meebracht, en zij wilde hun ook niet vertellen waar het goudvlas vandaan kwam, noch waarvoor het dienen moest.

Nu, toen de tijd aanbrak dat de oude vrouw op een van deze reizen zou vertrekken, gaf zij elke maagd werk voor zes dagen, met de gebruikelijke waarschuwing: "Kinderen, laat uw ogen niet dwalen, en spreek in geen geval met een man, want als u dat doet, zal uw draad zijn glans verliezen, en zal er allerlei onheil volgen." Zij lachten om deze vaak herhaalde waarschuwing en zeiden tegen elkaar: "Hoe kan onze gouddraad zijn glans verliezen, en hebben wij enige kans om met een man te spreken?"

Op de derde dag na het vertrek van de oude vrouw, raakte een jonge prins, die in het woud op jacht was, gescheiden van zijn metgezellen en volkomen verdwaald. Vermoeid van het zoeken naar zijn weg, wierp hij zich onder een boom neer, liet zijn paard naar believen grazen, en viel in slaap.

De zon was ondergegaan toen hij ontwaakte en opnieuw begon te proberen zijn weg uit het woud te vinden. Eindelijk bemerkte hij een smal voetpad, dat hij gretig volgde en dat hem naar een kleine hut leidde.

De maagden, die voor de koelte aan de deur van hun hut zaten, zagen hem naderen, en de twee oudsten waren zeer ongerust, want zij herinnerden zich de waarschuwing van de oude vrouw; maar de jongste zei: "Nooit eerder heb ik iemand zoals hem gezien; laat mij even kijken."

Zij smeekten haar binnen te komen, maar toen zij zagen dat zij niet wilde, lieten zij haar alleen, en de Prins, die naderbij kwam, groette de maagd hoffelijk en vertelde haar dat hij in het woud de weg kwijt was geraakt en zowel hongerig als vermoeid was.

Zij zette hem eten voor, en was zo verrukt over zijn gesprek dat zij de waarschuwing van de oude vrouw vergat en urenlang bleef talmen. Ondertussen zochten de metgezellen van de Prins hem overal, maar tevergeefs, dus stuurden zij twee boodschappers om het droevige nieuws aan de Koning te vertellen, die onmiddellijk een regiment cavalerie en een regiment infanterie beval om hem te gaan zoeken.

Na drie dagen zoeken vonden zij de hut. De Prins zat nog steeds bij de deur en was zo gelukkig geweest in het gezelschap van de maagd dat de tijd als een enkel uur had geleken. Voordat hij vertrok, beloofde hij terug te keren en haar naar het hof van zijn vader te brengen, waar hij haar tot zijn bruid zou maken.

Toen hij vertrokken was, ging zij bij haar spinwiel zitten om de verloren tijd in te halen, maar schrok ervan dat haar draad alle glans had verloren. Haar hart klopte snel en zij weende bitter, want zij herinnerde zich de waarschuwing van de oude vrouw en wist niet welk onheil haar nu zou treffen.

De oude vrouw keerde 's nachts terug en wist aan de verkleurde draad wat er tijdens haar afwezigheid was gebeurd. Zij was woedend en vertelde de maagd dat zij zowel over zichzelf als over de Prins ellende had gebracht. De maagd kon geen rust vinden door deze gedachte. Ten slotte kon zij het niet langer verdragen en besloot hulp te zoeken bij de Prins.

Als kind had zij geleerd de taal van de vogels te verstaan, en dit was nu van groot nut voor haar, want toen zij een raaf zag die zich op een dennetak poetste, riep zij zachtjes: "Lieve vogel, slimste van alle vogels, en ook snelste op de vleugel, wilt u mij helpen?" "Hoe kan ik u helpen?" vroeg de raaf.

Zij antwoordde: "Vlieg weg, tot u bij een prachtige stad komt, waar een koningspaleis staat; zoek de koningszoon op en vertel hem dat mij een groot onheil is overkomen." Toen vertelde zij de raaf hoe haar draad zijn glans had verloren, hoe vreselijk boos de oude vrouw was, en hoe zij vreesde voor een groot onheil.

De raaf beloofde trouw haar opdracht uit te voeren en, zijn vleugels uitspreidend, vloog weg. De maagd ging nu naar huis en werkte de hele dag hard aan het opwinden van het garen dat haar oudere zusters hadden gesponnen, want de oude vrouw liet haar niet meer spinnen.

Tegen de avond hoorde zij het "kraa, kraa" van de raaf vanaf de dennenboom en haastte zich gretig daarheen om het antwoord te horen.

Door groot geluk had de raaf in de paleistuin een zoon van een windtovenaar gevonden, die de taal van de vogels verstond, en aan hem had hij de boodschap toevertrouwd. Toen de Prins het hoorde, was hij zeer bedroefd en beraadslaagde met zijn vrienden hoe hij de maagd kon bevrijden.

Toen zei hij tegen de zoon van de windtovenaar: "Bid de raaf snel terug te vliegen naar de maagd en haar te zeggen dat zij op de negende nacht klaar moet zijn, want dan zal ik komen en haar weghalen." De zoon van de windtovenaar deed dit, en de raaf vloog zo snel dat hij diezelfde avond nog de hut bereikte.

De maagd bedankte de vogel hartelijk en ging naar huis, zonder iemand te vertellen wat zij had gehoord.

Naarmate de negende nacht naderde, werd zij zeer ongelukkig, want zij vreesde dat er een vreselijk onheil zou ontstaan en alles zou verpesten. Op deze nacht sloop zij rustig het huis uit en wachtte bevend op enige afstand van de hut.

Al gauw hoorde zij het gedempte getrappel van paarden, en weldra verscheen de gewapende troep, geleid door de Prins, die tevoren voorzichtig alle bomen had gemerkt om de weg te kennen. Toen hij de maagd zag, sprong hij van zijn paard, tilde haar in het zadel, en steeg toen achter haar op en reed huiswaarts.

De maan scheen zo helder dat zij geen moeite hadden om de gemerkte bomen te zien.

Langzamerhand maakte de komst van de dageraad de tongen van alle vogels los, en had de Prins maar geweten wat zij zeiden, of had de maagd geluisterd, dan was hun veel leed bespaard gebleven, maar zij dachten alleen aan elkaar, en toen zij uit het woud kwamen, stond de zon hoog aan de hemel.

De volgende morgen, toen het jongste meisje niet aan haar werk kwam, vroeg de oude vrouw waar zij was. De zusters deden alsof zij het niet wisten, maar de oude vrouw raadde gemakkelijk wat er was gebeurd, en omdat zij in werkelijkheid een boze heks was, besloot zij de voortvluchtigen te straffen. Zij verzamelde negen verschillende soorten tovenaarsnachtschade, voegde er wat zout aan toe, dat zij eerst betoverde, en, alles in een doek tot een pluizige bal gebonden, stuurde zij het hen achterna op de vleugels van de wind, zeggende:

"Wervelwind! --moeder van de wind! Leen uw hulp tegen haar die zondigde! Draag met u deze toverbal. Werp haar uit zijn armen voor altijd, Begraaf haar in de kabbelende rivier."

Tegen de middag kwamen de Prins en zijn mannen bij een diepe rivier, overspannen door zo'n smalle brug dat slechts één ruiter tegelijk kon oversteken. Het paard waarop de Prins en de maagd reden, had juist het midden bereikt toen de toverbal voorbijvloog.

Het paard steigerde in zijn schrik plotseling, en voordat iemand het kon tegenhouden, wierp het de maagd in de snelle stroom beneden. De Prins probeerde erachteraan te springen, maar zijn mannen hielden hem tegen, en leidden hem, ondanks zijn verzet, naar huis, waar hij zes weken lang in een geheime kamer opgesloten bleef en noch wilde eten noch drinken, zo groot was zijn verdriet.

Ten slotte werd hij zo ziek dat men aan zijn leven wanhoopte, en in grote angst liet de Koning alle tovenaars van zijn land bijeenroepen. Maar niemand kon hem genezen. Ten slotte zei de zoon van de windtovenaar tegen de Koning: "Ontbied de oude tovenaar uit Finland; hij weet meer dan alle tovenaars van uw koninkrijk tezamen." Er werd onmiddellijk een boodschapper naar Finland gestuurd, en een week later arriveerde de oude tovenaar zelf op de vleugels van de wind.

"Geeerde Koning," zei de tovenaar, "de wind heeft deze ziekte over uw zoon geblazen, en een toverbal heeft zijn geliefde weggerukt. Dit is het wat hem zo voortdurend doet treuren. Laat de wind op hem waaien, zodat het zijn verdriet wegblaast." Toen liet de Koning zijn zoon naar buiten gaan in de wind, en hij herstelde geleidelijk en vertelde zijn vader alles.

"Vergeet de maagd," zei de Koning, "en neem een andere bruid"; maar de Prins zei dat hij nooit van een ander zou kunnen houden.

Een jaar later kwam hij plotseling bij de brug waar zijn geliefde haar einde had gevonden. Toen hij zich het ongeluk herinnerde, weende hij bitter en zou alles hebben gegeven wat hij bezat om haar nog één keer levend te hebben. Te midden van zijn verdriet meende hij een stem te horen zingen, en keek rond, maar kon niemand zien. Toen hoorde hij de stem weer, en die zei:

"Helaas! betoverd en geheel verlaten, 't Is ik die hier voor altijd moet liggen! Mijn geliefde heeft er geen gedachte aan gewijd Om zijn bruid, die zo dierbaar was, te bevrijden."

Hij was zeer verwonderd, sprong van zijn paard en zocht overal of er niemand onder de brug verborgen was; maar er was niemand. Toen merkte hij een gele waterlelie op die op het wateroppervlak dreef, half verborgen door haar brede bladeren; maar bloemen zingen niet, en in grote verbazing wachtte hij, hopend meer te horen. Toen zong de stem weer:

"Helaas! betoverd en geheel verlaten, 't Is ik die hier voor altijd moet liggen! Mijn geliefde heeft er geen gedachte aan gewijd Om zijn bruid, die zo dierbaar was, te bevrijden."

De Prins herinnerde zich plotseling de goudspinsters en zei tegen zichzelf: "Als ik daarheen rijd, wie weet of zij mij dit kunnen uitleggen?" Hij reed onmiddellijk naar de hut en vond de twee maagden bij de fontein.

Hij vertelde hun wat er het jaar tevoren met hun zuster was gebeurd, en hoe hij tweemaal een vreemd lied had gehoord, maar toch geen zanger kon zien. Zij zeiden dat de gele waterlelie niemand anders kon zijn dan hun zuster, die niet dood was, maar door de toverbal was veranderd.

Voordat hij naar bed ging, maakte de oudste een koek van toverkruiden, die zij hem te eten gaf. In de nacht droomde hij dat hij in het woud leefde en alles kon verstaan wat de vogels tegen elkaar zeiden.

De volgende morgen vertelde hij dit aan de maagden, en zij zeiden dat de betoverde koek dit had veroorzaakt en raadden hem aan goed naar de vogels te luisteren en te zien wat zij hem konden vertellen, en toen hij zijn bruid had teruggevonden, smeekten zij hem terug te keren en hen uit hun ellendige slavernij te verlossen.

Na dit beloofd te hebben, keerde hij verheugd naar huis terug, en terwijl hij door het woud reed, kon hij volkomen verstaan wat alle vogels zeiden. Hij hoorde een lijster tegen een ekster zeggen: "Hoe dom zijn de mensen! Zij kunnen het eenvoudigste niet begrijpen. Het is nu al een heel jaar geleden dat de maagd in een waterlelie is veranderd, en hoewel zij zo droevig zingt dat iedereen die over de brug gaat haar moet horen, komt toch niemand haar te hulp.

Haar vroegere bruidegom reed er een paar dagen geleden overheen en hoorde haar zingen, maar was niet wijzer dan de rest."

"En hij is de schuld van al haar ongeluk," voegde de ekster eraan toe. "Als hij alleen naar de woorden van mensen luistert, zal zij voor altijd een bloem blijven. Zij zou spoedig verlost zijn als de zaak maar aan de oude tovenaar van Finland werd voorgelegd."

Na dit gehoord te hebben, vroeg de Prins zich af hoe hij een boodschap naar Finland kon laten sturen. Hij hoorde een zwaluw tegen een andere zeggen: "Kom, laten wij naar Finland vliegen; wij kunnen daar betere nesten bouwen."

"Stop, lieve vrienden!" riep de Prins. "Wilt u iets voor mij doen?" De vogels stemden toe, en hij zei: "Breng duizend groeten van mij aan de tovenaar van Finland, en vraag hem hoe ik een maagd die in een bloem is veranderd, in haar eigen gedaante kan herstellen."

De zwaluwen vlogen weg, en de Prins reed verder naar de brug. Daar wachtte hij, hopend het lied te horen. Maar hij hoorde niets dan het ruisen van het water en het zuchten van de wind, en teleurgesteld reed hij naar huis.

Kort daarna zat hij in de tuin, denkend dat de zwaluwen zijn boodschap vergeten moesten hebben, toen hij een adelaar boven zich zag vliegen. De vogel daalde geleidelijk tot hij op een boom dicht bij de Prins neerstreek en zei: "De tovenaar van Finland groet u en laat mij zeggen dat gij de maagd aldus kunt bevrijden: Ga naar de rivier en smeer uzelf geheel met modder in; zeg dan: 'Van een mens in een krab,' en gij zult een krab worden.

Duik moedig in het water, zwem zo dicht mogelijk bij de wortels van de waterlelie en maak ze los van de modder en het riet. Dit gedaan, klem uw scharen in de wortels en stijg ermee naar de oppervlakte.

Laat het water over de bloem stromen en drijf met de stroom mee tot gij bij een lijsterbesboom op de linkeroever komt. Daar in de buurt is een grote steen. Stop daar en zeg: 'Van een krab in een mens, van een waterlelie in een maagd,' en gij beiden zult in uw eigen gedaante hersteld worden."

Vol twijfel en vrees liet de Prins enige tijd voorbijgaan voordat hij moedig genoeg was om te proberen de maagd te redden. Toen zei een kraai tegen hem: "Waarom aarzelt gij? De oude tovenaar heeft u niets verkeerds verteld, en de vogels hebben u ook niet bedrogen; haast u en droog de tranen van de maagd."

"Niets ergers dan de dood kan mij overkomen," dacht de Prins, "en de dood is beter dan eindeloos verdriet." Dus besteeg hij zijn paard en reed naar de brug. Weer hoorde hij de klacht van de waterlelie, en zonder langer te aarzelen, smeerde hij zich geheel met modder in, en zeggende: "Van een mens in een krab," dook hij in de rivier.

Een ogenblik siste het water in zijn oren, en toen was alles stil. Hij zwom naar de plant en begon de wortels los te maken, maar zo stevig waren die in de modder en het riet verankerd dat het lang duurde.

Toen greep hij ze vast en steeg naar de oppervlakte, terwijl hij het water over de bloem liet stromen. De stroom droeg hen stroomafwaarts, maar nergens kon hij de lijsterbes zien. Eindelijk zag hij hem, en dichtbij de grote steen.

Hier stopte hij en zei: "Van een krab in een mens, van een waterlelie in een maagd," en tot zijn verrukking bevond hij zich weer een prins, en de maagd was aan zijn zijde. Zij was tienmaal mooier dan tevoren en droeg een prachtig lichtgeel gewaad, fonkelend van juwelen.

Zij bedankte hem dat hij haar van de macht van de wrede heks had bevrijd en stemde gewillig toe met hem te trouwen.

Maar toen zij bij de brug kwamen waar hij zijn paard had achtergelaten, was het nergens te zien, want hoewel de Prins dacht dat hij slechts een paar uur een krab was geweest, was hij in werkelijkheid meer dan tien dagen onder water geweest.

Terwijl zij zich afvroegen hoe zij aan het hof van zijn vader moesten komen, zagen zij een prachtig rijtuig, getrokken door zes vrolijk opgetuigde paarden, langs de oever komen. Hiermee reden zij naar het paleis. De Koning en de Koningin waren in de kerk en weenden om hun zoon, die zij al lang dood waanden.

Groot was hun vreugde en verbazing toen de Prins binnenkwam, de mooie maagd aan de hand leidend. De bruiloft werd onmiddellijk gevierd en er was feesten en vrolijkheid in het hele koninkrijk gedurende zes weken.

Enige tijd later zaten de Prins en zijn bruid in de tuin, toen een kraai tegen hen zei: "Ondankbare schepsels! Hebt u de twee arme maagden vergeten die u in uw nood hebben geholpen? Moeten zij voor altijd goudvlas spinnen? Heb geen medelijden met de oude heks. De drie maagden zijn prinsessen, die zij heeft gestolen toen zij samen kinderen waren, met al het zilveren vaatwerk, dat zij in goudvlas heeft veranderd. Vergif ware haar gepaste straf."

De Prins schaamde zich dat hij zijn belofte was vergeten en vertrok onmiddellijk, en door groot geluk bereikte hij de hut toen de oude vrouw weg was. De maagden hadden gedroomd dat hij zou komen en waren klaar om met hem te gaan, maar eerst maakten zij een koek waarin zij vergif deden, en lieten die op een tafel liggen waar de oude vrouw hem waarschijnlijk zou zien wanneer zij terugkeerde. Zij zag hem wel, en vond hem er zo verleidelijk uitzien dat zij hem gretig opat en onmiddellijk stierf.

In de geheime kamer werden vijftig wagenladingen goudvlas gevonden, en nog eens zoveel werd er begraven ontdekt. De hut werd met de grond gelijk gemaakt, en de Prins en zijn bruid en haar twee zusters leefden nog lang en gelukkig.