De Hen

# book_id: global-gutenberg-translation-7bb1eb0370374ac5b5bc98051f321f05
# book_title: De Hen
# chapter_id: 1-de-hen
# chapter_title: De Hen
# book_page: 1 / 6
# chapter_page: 1
# language: nl-be
# content_format: markdown
# reading_structure: unknown
# render_mode: prose

“Dora Bittholz komt donderdag,” zei mevrouw Sangrail.

“Deze donderdag?” vroeg Clovis. Zijn moeder knikte.

“Je hebt het aardig voor elkaar gekregen, hè?” lachte hij.

“Jane Martlet is hier pas vijf dagen en ze blijft nooit minder dan twee weken, zelfs als ze uitdrukkelijk om een week heeft gevraagd. Je krijgt haar donderdag zeker niet het huis uit.”

“Waarom zou ik dat willen?” vroeg mevrouw Sangrail. “Zij en Dora zijn goede vriendinnen, nietwaar? Dat waren ze tenminste, voor zover ik me kan herinneren.”

“Dat waren ze inderdaad; dat maakt het nu des te erger. Ieder van hen voelt dat ze een adder in haar boezem heeft gekoesterd. Niets voedt de vlam van menselijke wrok zozeer als de ontdekking dat je eigen boezem is gebruikt als een slangenziekenhuis.”

“Maar wat is er gebeurd? Heeft iemand onheil gestookt?”

“Niet echt,” zei Clovis; “een kip kwam ertussen.”

“Een kip? Welke kip?”

“Het was een bronzen Leghorn of een soortgelijk exotisch ras, en Dora verkocht het aan Jane voor een nogal exotische prijs. Ze zijn allebei gek op prijswinnende kippen, weet je, en Jane dacht dat ze haar geld terug zou krijgen in de vorm van een groot nest raszuivere kuikens. Het bleek dat het dier geen eieren legde, en ik heb gehoord dat de brieven die tussen die twee vrouwen heen en weer gingen een openbaring waren wat betreft hoeveel scheldwoorden er op een vel briefpapier kunnen worden gezet.”

“Hoe belachelijk!” zei mevrouw Sangrail. “Kunnen niet enkele van hun vrienden die ruzie niet bijleggen?”

“Mensen hebben het geprobeerd,” zei Clovis, “maar het moet nogal hebben geleken op het componeren van de stormmuziek uit ‘De vliegende Hollander’. Jane was bereid enkele van haar meest lasterlijke opmerkingen terug te nemen als Dora de kip terugnam, maar Dora zei dat dat zou betekenen dat ze zichzelf ongelijk moest geven, en dat zou ze net zo min doen als dat ze in Whitechapel een stukje krottenonroerend goed zou kopen.”

“Het is een uiterst lastige situatie,” zei mevrouw Sangrail. “Denk je dat ze niet meer met elkaar zullen praten?”

# book_id: global-gutenberg-translation-7bb1eb0370374ac5b5bc98051f321f05
# book_title: De Hen
# chapter_id: 1-de-hen
# chapter_title: De Hen
# book_page: 2 / 6
# chapter_page: 2
# language: nl-be
# content_format: markdown
# reading_structure: unknown
# render_mode: prose

“Integendeel, het probleem zal zijn om ze stil te krijgen. Hun opmerkingen over elkaars gedrag en karakter werden tot nu toe bepaald door het feit dat je voor een penny maar vier ons aan scherpe taal per post kon versturen.”

“Ik kan Dora niet afzeggen,” zei mevrouw Sangrail. “Ik heb haar bezoek al een keer uitgesteld, en niets dan een wonder zou Jane ertoe brengen om te vertrekken voordat haar zelf toegekende twee weken voorbij zijn.”

“Mirakels zijn wel mijn ding,” zei Clovis. “Ik pretendeer niet erg hoopvol te zijn in dit geval, maar ik zal mijn best doen.”

“Zolang je mij er maar niet bij betrekt—” stipuleerde zijn moeder.

* * * * *

“Dienstpersoneel is nogal een gedoe,” mompelde Clovis, terwijl hij na de lunch in de rookkamer zat en in de pauzes tussen het samenstellen van een cocktail, die hij onwaardig genoeg onder de naam ‘Ella Wheeler Wilcox’ had gepatenteerd, met Jane Martlet praatte. De cocktail bestond deels uit oude brandy en deels uit curaçao; er waren nog andere ingrediënten, maar die werden nooit willekeurig prijsgegeven.

“Dienstpersoneel een gedoe!” riep Jane uit, die zich met de uitbundige enthousiasme van een jager op het onderwerp stortte zodra die de geëffende weg verlaat en de grond onder zijn hoeven voelt. “Het is nauwelijks te geloven hoeveel moeite ik dit jaar heb gehad om een geschikte dienstpersoon te vinden. Maar ik begrijp niet waar jij je over moet beklagen—je moeder heeft zoveel geluk met haar personeel. Sturridge, bijvoorbeeld—hij is al jaren bij jullie in dienst, en ik weet zeker dat hij een toonbeeld is van wat een butler hoort te zijn.”

“Dat is juist het probleem,” zei Clovis. “Het zijn juist de dienstpersoneelsleden die al jaren bij je in dienst zijn die een echt ernstige overlast vormen. Het ‘vandaag hier, morgen weg’-type maakt niet uit—je moet ze gewoon vervangen; het zijn de mensen die blijven en de toonbeelden die het echte probleem vormen.”

“Maar als ze tevreden zijn met hun werk—”

“Dat voorkomt niet dat ze overlast bezorgen. Nu heb je Sturridge genoemd—het was juist Sturridge die ik specifiek bedoelde toen ik opmerkte dat dienstpersoneel een gedoe is.”

“De uitstekende Sturridge een gedoe! Ik kan het niet geloven.”

# book_id: global-gutenberg-translation-7bb1eb0370374ac5b5bc98051f321f05
# book_title: De Hen
# chapter_id: 1-de-hen
# chapter_title: De Hen
# book_page: 3 / 6
# chapter_page: 3
# language: nl-be
# content_format: markdown
# reading_structure: unknown
# render_mode: prose

“Ik weet dat hij uitstekend is, en we zouden het gewoon niet kunnen redden zonder hem; hij is het enige betrouwbare element in dit nogal chaotische huishouden. Maar zijn eigenzinnige ordelijkheid heeft zijn tol geëist. Hebt u zich ooit afgevraagd hoe het moet zijn om je een heel leven lang onophoudelijk bezig te houden met het op de juiste manier doen van de juiste dingen, in dezelfde omgeving? Om te bepalen en te regelen precies welk zilver, glas en tafelkleed bij welke gelegenheid gebruikt en opgediend moeten worden, om kelder, voorraadkast en servieskast onder een minutieus uitgedachte en onverbiddelijke administratie te hebben, om onhoorbaar, ongrijpbaar, alomtegenwoordig en, wat je eigen verantwoordelijkheidsgebied betreft, alwetend te zijn?”

“Ik zou gek worden,” zei Jane overtuigd.

“Precies,” zei Clovis nadenkend, terwijl hij zijn afgemaakte Ella Wheeler Wilcox inslikte.

“Maar Sturridge is niet gek geworden,” zei Jane met een zweem van onzekerheid in haar stem.

“In de meeste opzichten is hij volkomen gezond en betrouwbaar,” zei Clovis, “maar soms is hij vatbaar voor de meest hardnekkige waanideeën, en in die gevallen wordt hij niet alleen een last maar ook een ware schande.”

“Wat voor waanideeën?”

“Helaas draaien ze meestal rond een van de gasten van het gezelschap, en daar zit het probleem.

Zo stelde hij zich bijvoorbeeld voor dat Matilda Sheringham de profeet Elia was, en aangezien alles wat hij zich van Elia’s geschiedenis herinnerde het verhaal over de raven in de woestijn was, weigerde hij absoluut zich te bemoeien met wat hij haar persoonlijke cateringregelingen achtte; hij liet niet toe dat er ’s ochtends thee naar haar kamer werd gestuurd, en als hij aan tafel wachtte, sloeg hij haar bij het rondgaan met de gerechten volledig over.”

“Hoe uiterst onaangenaam. Wat heeft u daar tegen gedaan?”

“Ach, Matilda kreeg op een bepaalde manier toch eten, maar men vond het het beste dat ze haar bezoek kortte. Dat was echt het enige wat te doen viel,” zei Clovis met enige nadruk.

“Dat had ik niet moeten doen,” zei Jane. “Ik had hem op de een of andere manier moeten tegemoetkomen. Ik had zeker niet weg moeten gaan.”

Clovis fronste.

# book_id: global-gutenberg-translation-7bb1eb0370374ac5b5bc98051f321f05
# book_title: De Hen
# chapter_id: 1-de-hen
# chapter_title: De Hen
# book_page: 4 / 6
# chapter_page: 4
# language: nl-be
# content_format: markdown
# reading_structure: unknown
# render_mode: prose

“Het is niet altijd verstandig mensen tegemoet te komen als ze zulke ideeën in hun hoofd krijgen. Je weet nooit tot welke uitersten ze kunnen gaan als je ze daarin aanmoedigt.”

“Je bedoelt toch niet dat hij gevaarlijk zou kunnen zijn, hè?” vroeg Jane enigszins bezorgd.

“Je kunt nooit zeker zijn,” zei Clovis; “af en toe krijgt hij een idee over een gast dat een ongelukkige wending kan nemen. Dat is precies wat me op dit moment zorgen baart.”

“Wat, heeft hij nu een oogje op iemand hier?” vroeg Jane opgewonden; “hoe spannend! Vertel me toch wie het is.”

“Jij,” zei Clovis kort.

“Ik?”

Clovis knikte.

“Wie denkt hij in hemelsnaam dat ik ben?”

“Koningin Anne,” was het onverwachte antwoord.

“Koningin Anne! Wat een idee. Maar hoe dan ook, er is niets gevaarlijks aan haar; ze is zo’n kleurloze persoonlijkheid.”

“Wat zegt de geschiedenis voornamelijk over koningin Anne?” vroeg Clovis enigszins streng.

“Het enige wat ik me van haar kan herinneren,” zei Jane, “is het gezegde ‘Koningin Anne is dood.’ ”

“Precies,” zei Clovis, terwijl hij naar het glas staarde waarin de Ella Wheeler Wilcox had gestaan, “dood.”

“Bedoel je dat hij me voor de geest van koningin Anne aanziet?” vroeg Jane.

“Geest? Echt niet. Niemand heeft ooit van een geest gehoord die naar beneden kwam om te ontbijten en met een gezonde eetlust nieren, toast en honing at. Nee, het is juist het feit dat je zo levendig en bloeiend bent dat hem verbaast en irriteert. Zijn hele leven lang was hij gewend om koningin Anne te beschouwen als de personificatie van alles wat dood en voorbij is, ‘zo dood als koningin Anne’, weet je; en nu moet hij je glas bij lunch en diner vullen en luisteren naar je verhalen over de leuke tijd die je had op de Dublin Horse Show, en natuurlijk vindt hij dat er iets heel erg mis is met je.”

“Maar hij zal toch niet ronduit vijandig tegenover me zijn om die reden, hè?” vroeg Jane bezorgd.

“Ik maakte me er pas vandaag tijdens de lunch echt zorgen over,” zei Clovis; “ik zag hem naar je staren met een zeer sinistere blik en mompelen: ‘Ze had al lang dood moeten zijn, dat had ze, en iemand zou daar iets aan moeten doen.’ Daarom heb ik het je verteld.”

# book_id: global-gutenberg-translation-7bb1eb0370374ac5b5bc98051f321f05
# book_title: De Hen
# chapter_id: 1-de-hen
# chapter_title: De Hen
# book_page: 5 / 6
# chapter_page: 5
# language: nl-be
# content_format: markdown
# reading_structure: unknown
# render_mode: prose

“Dit is verschrikkelijk,” zei Jane; “je moeder moet er meteen van op de hoogte worden gesteld.”

“Mijn moeder mag er geen woord over horen,” zei Clovis ernstig; “dat zou haar vreselijk van streek maken. Ze vertrouwt voor alles op Sturridge.”

“Maar hij zou me op elk moment kunnen vermoorden,” protesteerde Jane.

“Niet op elk moment; hij is de hele middag bezig met het zilver.”

“Je moet voortdurend goed opletten en op je hoede zijn om elke moordpoging te voorkomen,” zei Jane, en voegde er in een toon van zwakke koppigheid aan toe: “Het is een vreselijke situatie om in te verkeren, met een gekke butler die over je heen hangt als het zwaard van Hoe-heet-hij-ook-alweer, maar ik ga mijn bezoek zeker niet verkorten.”

Clovis vloekte verschrikkelijk onder zijn adem; het wonder was duidelijk mislukt.

Het was in de hal de volgende ochtend, na een laat ontbijt, dat Clovis zijn laatste inspiratie kreeg, terwijl hij bezig was met het verwijderen van roestvlekken van een oude putter.

“Waar is Miss Martlet?” vroeg hij aan de butler, die op dat moment de hal overstak.

“Ze schrijft brieven in de ochtendkamer, meneer,” zei Sturridge, een feit dat zijn vraagsteller al wist.

“Ze wil de inscriptie op dat oude sabel met een mandvormig gevest kopieëren,” zei Clovis, wijzend naar een oud wapen dat aan de muur hing. “Ik wil graag dat je het naar haar brengt; mijn handen zitten helemaal onder de olie. Neem het zonder schede mee; dat is minder lastig.”

De butler trok het blad, nog scherp en glanzend ondanks zijn goede leeftijd, uit de schede en droeg het naar de ochtendkamer.

Er was een deur vlak bij de schrijftafel die naar een achtertrap leidde; Jane verdween erdoor met zo’n snelheid dat de butler zich afvroeg of ze hem überhaupt had gezien binnenkomen.

Een half uur later reed Clovis haar en haar haastig ingepakte bagage naar het station.

“Mijn moeder zal verschrikkelijk boos zijn als ze terugkomt van haar rit en ontdekt dat je weg bent,” merkte hij op tegen de vertrekkende gast. “Maar ik zal wel een verhaal verzinnen over een dringende telegram die je wegriep. Het zou niet verstandig zijn om haar onnodig zorgen te bezorgen over Sturridge.”

# book_id: global-gutenberg-translation-7bb1eb0370374ac5b5bc98051f321f05
# book_title: De Hen
# chapter_id: 1-de-hen
# chapter_title: De Hen
# book_page: 6 / 6
# chapter_page: 6
# language: nl-be
# content_format: markdown
# reading_structure: unknown
# render_mode: prose

Jane keek minachtend naar Clovis’ ideeën over onnodige zorgen, en was bijna onbeleefd tegen de jongeman die langskwam met vragen over lunchmanden.

Het wonder verloor een deel van zijn nut doordat Dora diezelfde dag schreef om de datum van haar bezoek uit te stellen, maar in elk geval houdt Clovis het record als de enige mens die ooit Jane Martlet uit haar reisschema heeft gekregen.