En een talende priester

# book_id: global-gutenberg-translation-37177be855c44dd8a75c8f4b19595147
# book_title: En een talende priester
# chapter_id: 1-en-een-talende-priester
# chapter_title: En een talende priester
# book_page: 1 / 6
# chapter_page: 1
# language: nl-be
# content_format: markdown
# reading_structure: unknown
# render_mode: prose

»Ja, dat heeft geen zin, meneer de kandidaat! « vervolgde de gastheer helemaal tot in de hal. »Pastor Dundas is een buitengewoon welsprekende predikant, dat zult u spoedig toegeven. Nou, tot ziens dan, voorlopig! «

De kapelaan ging richting het pastoorshuis, verzonken in veel tegenstrijdige gedachten.

»Wat. . . Goedendag! Bent u hier? «

De kapelaan schrok op en werd blozend rood.

»Mevrouw. . . Mevrouw Dundas? «

Op de plek waar het pad een bocht maakte, waren ze elkaar tegengekomen. Beiden zagen er verward uit.

»Sinds wanneer. . . ik bedoel, hoelang bent u hier? «

»Ik ben gisteren gekomen, mevrouw! «

Ze dacht even na. Plotseling glimlachte ze:

»Maar God, meneer Carr, bent u dan niet de nieuwe kapelaan? «

»Dat ben ik – bent u de dochter van de predikant? Is dat waar? Nee, hoe had ik dat in 's hemelsnaam kunnen vermoeden? « En hij vervolgde: »Ik zag de advertentie in de krant. Daar stond alleen: 'Henvendelse tot de pastoor.' Ik ben meteen vertrokken, had geen idee dat u hier woonde, en al helemaal niet dat uw vader predikant was, laat staan mijn eigen pastoor. «

Het jonge meisje keek naar beneden. Ze geloofde hem niet helemaal en leidde het gesprek over naar andere onderwerpen.

»Waarom bent u weggegaan uit Cranleigh? Daar was het toch zo fijn!«

Carr glimlachte een beetje bitter.

»Weet u nog dominee Jorvis? Hij is geen spreker en hij waardeert ook geen kapelaans die dat wel zijn. Zijn preek kon maar tien minuten duren en dat eiste hij ook van anderen. Toen vertrok ik, nu er een gelegenheid zich voordeed.«

»Ja, dat zie ik ongetwijfeld.«

»– Ik hoor zelfs dat uw vader een uitstekende spreker is...«

»Dat is hij ook! Er is iets in zijn preek, vind ik, dat soms bijna aan u doet denken.«

»Zo?«

Ze bloosde, nam snel afscheid, maar sprak toch nogmaals haar blijdschap uit over het zo onverwacht weerzien van haar oude vriend hier in Maedenham.

Hij zuchtte. Hoewel hij jong en knap was, zuchtte hij.

De pastoor ontmoette hij in de studeerkamer. Een lange, intelligent ogende man, die iedereen als schoonvader zou moeten hebben.

# book_id: global-gutenberg-translation-37177be855c44dd8a75c8f4b19595147
# book_title: En een talende priester
# chapter_id: 1-en-een-talende-priester
# chapter_title: En een talende priester
# book_page: 2 / 6
# chapter_page: 2
# language: nl-be
# content_format: markdown
# reading_structure: unknown
# render_mode: prose

»Ik preek altijd, meneer Carr, op één uitzondering na, elke zondagochtend het hele jaar door,« begon hij autoritair. »Natuurlijk steek ik veel werk in mijn preken, dus wil ik de avonden graag helemaal vrij hebben.«

De kapelaan bukte.

Nu kwam de vrouw binnen.

»Hubert! Mevrouw Miller wil graag dat u voor haar »Hamlet« reciteert.« Ze legde het aan de kapelaan uit: »Mijn man kent heel Shakespeare uit zijn hoofd, en ook Milton en alle anderen. Hij heeft een werkelijk uitzonderlijk geheugen!«

De kapelaan vond enkele vleiende woorden en verwierf zich daarmee een uitnodiging voor maandag. Die dag kwamen er altijd enkele vrienden naar het pastorie.

Toen hij na het bezoek thuiskwam, vond hij een brief die hem vanuit Cranleigh was toegezonden.

»Wat ben ik toch een huichelaar!« mompelde hij. »Hoe zou de priester hier me toch verachten! En Mimi – ja, zij het meest van allemaal...«

Besluitvaardig opende hij de brief:

»Gelieve ons manuscript nr. 4 te sturen: »Waar moeten we in geloven?« Het is al drie dagen te laat! Volgens het contract zijn we verplicht om dit uiterlijk maandagochtend aan onze klant te leveren.

Met vriendelijke groeten, Cook & Sable.«

De kapelaan scheurde de brief in stukken.

»Wat een nette manier om geld te verdienen,« mompelde hij verder. »Leverancier van preken voor priesters zonder hersens – hm!« Het papier in de kachel. »Ik vraag me af wie die klant is die het bedrijf 1000 kronen per jaar betaalt voor mijn preken. Hij moet toch minstens even groot een huichelaar zijn als ik.« Hij liep op en neer in de kamer. »Maar ik denk dat ik het contract ga verbreken. Ik wil er niet meer aan meedoen! De preken die ik schrijf, zal ik voortaan zelf houden. Die preek die ik laatst naar Cook & Sable heb gestuurd, moet ik morgenavond zelf gebruiken. Er is geen tijd voor voorbereiding!«

Zondagochtend zat de kerk tot de laatste plaats gevuld. Er was geen twijfel mogelijk over de populariteit van dominee Dundas.

»Is het altijd zo druk als de pastoor preekt?«

»Ja, altijd,« moest de koster toegeven. »Maar de pastoor spreekt ook werkelijk prachtig.«

De kapelaan volgde de dienst met de grootste ernst. Dundas' hele houding maakte indruk op hem, vanaf het eerste openingsgebed.

# book_id: global-gutenberg-translation-37177be855c44dd8a75c8f4b19595147
# book_title: En een talende priester
# chapter_id: 1-en-een-talende-priester
# chapter_title: En een talende priester
# book_page: 3 / 6
# chapter_page: 3
# language: nl-be
# content_format: markdown
# reading_structure: unknown
# render_mode: prose

Nu noemde Dundas de tekst.

De kapelaan luisterde met dubbele interesse. Dezelfde tekst die hij in zijn laatste preek voor Cook & Sable had gekozen. Dus dubbel leerzaam!

De preek begon.

Dundas sprak werkelijk met ware welsprekendheid. Geen manuscript op de preekstoel en toch een voordracht zonder haperingen of aarzelingen. Iedereen luisterde ademloos. Zelfs de kapelaan deed dat. Toen de preek voorbij was, haalde hij diep adem en gaf toe: »Ja, een buitengewoon geheugen!«

Na de dienst volgde een kort gesprek tussen de twee geestelijken:

»Kunt u een preek rechtvaardig beoordelen, meneer Carr?«

»Ja-a, ik weet het echt niet.«

»Tussen ons – wat vindt u van mijn preek?«

»Jo-o. U hebt inderdaad een schitterende preek gehouden...«

»Ja, een preek – maar de inhoud? De inhoud, beste mensen, is het belangrijkste! Dat is altijd een van mijn principes.«

»Die man,« bekende de kapelaan toen hij weer alleen was, »is inderdaad een karakter!«

Een vrouw groette hem. Het was mevrouw Dundas.

»Wat vindt u van de preek van vader? Goed, nietwaar? Ik vond juist deze preek vandaag zo veel doen denken aan die preken die u vroeger in Cranleigh hield.«

»Nee, dat denk ik niet!«

»Ja, waarom niet?«

Maar nu verscheen de pastoor weer, en vader en dochter gingen samen naar het pastorie.

De kapelaan ging naar huis voor zijn lunch. Even later kwam zijn hospita binnen.

»Heeft u gebeld?«

»Nee-ee.«

Ze zag dat het eten onaangeroerd stond. »Waarom eet u niet, meneer Carr? Vindt u het niet lekker?«

»Nee, hoor, het is prima.« Onnadenkend begon hij te eten. Daarna haastte hij zich weer naar de kerk.

Maar zijn preek die avond was een totale mislukking, en de pastoor maakte hem dat duidelijk.

»U hebt niet goed nagedacht over hoe men moet preken. Ik had meer van u verwacht, meneer Carr!«

– In het gezelschap op maandagavond waren de preken van de pastoor een tijdje het algemene gespreksonderwerp.

»Gaat u binnenkort uw boek publiceren, meneer de pastoor?« vroeg een oudere vrouw.

»Zo? De pastoor schrijft een boek?« vroeg de kapelaan geïnteresseerd, toen het antwoord even op zich liet wachten.

# book_id: global-gutenberg-translation-37177be855c44dd8a75c8f4b19595147
# book_title: En een talende priester
# chapter_id: 1-en-een-talende-priester
# chapter_title: En een talende priester
# book_page: 4 / 6
# chapter_page: 4
# language: nl-be
# content_format: markdown
# reading_structure: unknown
# render_mode: prose

»Ik verzamel mijn preken,« antwoordde de pastoor met een geduldige glimlach. Dat de kapelaan dat niet eens wist! Het stond immers opgeslagen onder b. m. a. s. op het mededelingenbord in de kerk.

De pastoor ging verder.

De kapelaan ging naar de tuin. Daar liep hij in het donker alleen rond, voelde zich zo vreemd en over het hoofd gezien. Plotseling kwam er een schaduw op hem af.

»Wie is dat?« klonk het scherp.

»Ik ben het!«

Nu zag hij wie het was.

Ze stonden even stil.

Carr stak aarzelend zijn hand uit.

Ze nam hem aan, zonder ook maar enig verzet.

»Mimi! Ik wist het al. Ik wist dat je de dochter van de pastoor was...«

»Ja, inderdaad!« Ze lachte. »Ik wist ook al dat jij de nieuwe kapelaan was...«

»Mimi!« riep de vader van boven het raam. »Wat doe je daar in het donker?«

Hij trok haar naar zich toe en kuste haar.

»Mimi!« riep de vader.

Ja, wat heeft ze toch gedaan?

---

»De band tussen ons moet worden verbroken. Ik kan u niet als kapelaan gebruiken! «

De priester zat in de leunstoel van de studeerkamer met een gerimpelde voorhoofd en een ernstig gezicht.

De kapelaan verborg zijn glimlach, maar Dundas ging door:

»Het spijt me dat ik dit moet zeggen: uw gedrag was verre van dat van een gentleman! «

»In welk opzicht, als ik mag vragen? «

De priester fronste zijn wenkbrauwen nog sterker.

»Allereerst was u mij een verklaring schuldig: dat u mijn dochter kende voordat u in mijn huis kwam! – Ja, inderdaad! Mijn dochter heeft, als erfgoed van haar moeder – misschien ook van mij – aanzienlijke kwaliteiten die haar het recht geven om te streven naar veel meer dan – een theologische kandidaat van uw soort. «

»Dus? Ja, daar had ik helaas geen benul van. «

»Maar nu weet u het dus! Wilt u hier blijven, dan moet u mijn dochter beschouwen als een vreemde, net zoals zij u in de toekomst zal beschouwen! «

»Heeft zij dat gezegd? «

De priester knikte genadig: »Dat mag zij ook zeggen! Wat geeft u überhaupt het recht? Als geestelijke bent u een mislukkeling, als predikant bent u volstrekt ongeschikt. God beware – een getalenteerde man kan ik veel dwaasheid vergeven, maar alleen een getalenteerde. «

De kapelaan glimlachte opnieuw.

»Dan is het waarschijnlijk het beste dat ik vandaag nog vertrek. «

# book_id: global-gutenberg-translation-37177be855c44dd8a75c8f4b19595147
# book_title: En een talende priester
# chapter_id: 1-en-een-talende-priester
# chapter_title: En een talende priester
# book_page: 5 / 6
# chapter_page: 5
# language: nl-be
# content_format: markdown
# reading_structure: unknown
# render_mode: prose

»Vandaag? « De priester was verbaasd. »Dat kan niet! Ik heb het deze dagen zo verschrikkelijk druk, dat weet u toch. Het is vandaag al donderdag en – ja, ik zeg het meteen – u moet zondag de hoogmis prediken; ik heb geen tijd om me voor te bereiden. «

»Moet ik zondag prediken? « klonk het verbaasd.

»Ja, dat moet u,« klonk het nerveuze antwoord. »Ik heb geen tijd, helaas. Doe het zo goed u kunt... ik eis niets meer van u. Volgende donderdag kunt u vertrekken. «

De kapelaan bukte en vertrok.

Thuis haalde hij meteen pen en papier tevoorschijn. Met grote ernst ging hij aan het werk, en na een uur was hij klaar. De gevraagde preek stuurde hij naar Cook & Sable; de betreffende opdrachtgever zou die dus uiterlijk de volgende middag ontvangen.

In de kerk was het op zondag tot de laatste plaats gevuld, zoals altijd wanneer de pastoor predikte. Men had natuurlijk geen idee dat hij vandaag verhinderd was. Hij had de kapelaan overigens in de afgelopen dagen verzekerd dat hij die preek toch zelf wel kon houden, maar Carr had zich voorbereid en de pastoor moest zich aan de afspraak houden.

De kapelaan ging de preekstoel op. De pastoor volgde hem met zijn ogen en kon nauwelijks geloven wat hij zag: Carr was als getransformeerd. Zo zeker en vast klonken alle woorden! Bovendien vertoonde de preek overeenkomsten met die van de pastoor van vorige zondag, en het thema was hetzelfde: »Wat moet ik geloven? «

Iedereen luisterde, de pastoor niet het minst. Hij zat met strakke ogen en een open mond, alsof hij een geest hoorde spreken.

»Meneer Carr –« stamelde de pastoor verward toen de dienst voorbij was.

»Ja, meneer pastor? «

»Hm – hm – er is iets wat ik u wil vragen! «

»Tot uw dienst! «

»Eh – eh – ik bedoel – was dat uw eigen preek? «

»Mijn eigen? « herhaalde Carr verbaasd. »Denkt u dat ik de preken van anderen voor de mijne uitgeef? Nee, zo onwaardig ben ik toch ook weer niet – dat zou immers regelrechte bedrog zijn.«

»Ja, natuurlijk, ja. . . zeker wel. Dat vind ik ook.«

»Wat vindt u verder van de preek, pastor Dundas? « vervolgde de kapelaan.

»Å. . . Ja. . . heel net, heel net! «

Zo scheidden ze. Maar nauwelijks een half uur later klopte het bij de kapelaan aan de deur. Het was weer pastor Dundas.

# book_id: global-gutenberg-translation-37177be855c44dd8a75c8f4b19595147
# book_title: En een talende priester
# chapter_id: 1-en-een-talende-priester
# chapter_title: En een talende priester
# book_page: 6 / 6
# chapter_page: 6
# language: nl-be
# content_format: markdown
# reading_structure: unknown
# render_mode: prose

Hij ging meteen ter zake, maar hij beefde en was spierwit.

»Zeg me eens serieus: schrijft u preken voor anderen dan uzelf? «

De kapelaan gaf toe dat hij soms preken had gestuurd naar Cook & Sable, maar had overigens besloten daarmee in de toekomst te stoppen.

»En u vindt dat dat een geestelijke man waardig is –? « De ogen van de pastoor schoten vlammen.

»Å. . . Het is in elk geval onwaardiger om ze als de uwe te gebruiken! «

Hun ogen ontmoetten elkaar, en Dundas verloor zijn rol. Plotseling was hij als een kind.

»Ja, ik weet het, ik weet het –« jammerde hij. »Maar waarom. . . wat heb ik u aangedaan, mens, dat u mij als offer uitkiest? «

»Helaas had ik geen benul van wie de ontvanger van mijn preken was, die van Cook & Sable afkomstig waren,« antwoordde de kapelaan. »Aan pastor Dundas had ik daar het minst vertrouwen in. Hij wordt in de hele regio immers geprezen om zijn uitmuntende welsprekendheid.« De kapelaan glimlachte. »Ja, ja, de ontdekking moest er toch een keer komen, aangezien het toeval ons bij elkaar had gebracht. Wees gerust: het geheim blijft tussen ons.

«

»Maar u vertrekt echt. . . « stamelde de priester na de eerste verrassing.

»Ja, dat is immers de afspraak.«

De priester schudde energiek zijn hoofd.

»Meneer Carr, dat wordt mijn ondergang! Wat moet ik, arme stakker, doen? Nu verwacht mijn hele parochie het boek!« De man was op het punt om te huilen. – »Zou u. . . zou u niet, Carr, in godsnaam, Mimi kunnen nemen? U bent immers getalenteerd. . . Neem haar en laat ons elkaar helpen. . . «

De jonge kapelaan keek blijkbaar naar zijn parochiepriester.

»En vindt u dat geestelijk waardig, pastor Dundas?«

»Natuurlijk, natuurlijk!« bevestigde hij en werd enthousiast. »Schoonzoon en schoonvader! Dat is mooi, dat is goed, dat is een voorbeeld voor de parochie.«

Zo sprak de oude priester, terwijl het zweet over zijn voorhoofd liep. Deze zelfgemaakte preek van pastor Dundas had voor een keer echt succes gehad.

Carr en Mimi bleven bij elkaar.